بررسی فقهی حقوقی تمکین زوجه و تأثیر آن در سبک زندگی اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش پژوه دکتری فقه خانواده، از کشور افغانستان، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران

2 استادیار گروه فقه خانواده، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران/ مدیر گروه مطالعات جنسیت و خانواده مؤسسه شناخت، قم، ایران.

چکیده

تمکین زوجه، بعدی از ابعاد روابط خانوادگی است که اهمیت زیادی دارد. بررسی فقهی و حقوقی تمکین زوجه نشان می‌دهد که تمکین دو جنبه عام و خاص دارد که زوجه در برابر حقوقی مانند نفقه و تأمین مخارج زندگی خود درمقابل زوج، تکالیفی برعهده دارد. حق استمتاع و بهره‌وری جنسی زوج، تمکین خاص و خروج از منزل، تمکین عام است. هدف از نوشتن پژوهش حاضر آشنایی با ابعاد فقهی و حقوقی تمکین زوجه، رسیدن به کمال زوجین و اعضای آن و درنهایت جامعه است. نوشتار حاضر بااستفاده از ادله فقهی، قرآن و روایات و... حقوق تمکین زوجه و تأثیر آن در سبک زندگی اسلامی را باروش توصیفی-تحلیلی و باروش کتابخانه‌ای بررسی می‌کند. از پژوهش حاضر به‌دست آمد که فرمانبری زنان از مردان در امور جنسی مورد اتفاق همه دانشمندان فقهی است. تمکین زوجه، تعالی و پیشرفت در سبک زندگی اسلامی، لقای الهی و بصیرت و آرامش روانی زوجین را به‌دنبال دارد.
 

کلیدواژه‌ها


  1. * قرآن کریم (بی‌تا). مترجم: مکارم شیرازی، ناصر. بی‌نا: بی‌جا.

    1. ابراهیمی، بی‌بی رحیمه (1402). گستره تمکین خاص زوجه و مقدمات آن در تنوع عرف‌ها ازمنظر فقه امامیه. نشریه تخصصی فقه و مبانی حقوق اسلامی، 1(56)، 140-123.
    2. ابن کثیر، اسماعیل بن عمر (1420). تفسیر القرآن العظیم. مکه: دار‌الطیبه.
    3. ابن منظور، محمد بن مکرم (1414). لسان العرب. بیروت: دار‌الفکر، دار‌صادر.
    4. بستان نجفی، حسین (1390). جامعه‌شناسی خانواده. تهران: انتشارات سمت.
    5. جرجانی، علی بن محمد (1304). التعریفات. بیروت: دار‌الکتب العلمیه.
    6. حرعاملى (1416). وسائل‌الشیعه. قم: آل‌البیت.
    7. حسینی زبیدی، محمدمرتضى (بی‌تا). تاج العروس من جواهر القاموس. کویت: دار‌الهدایه.
    8. حلی، حسن ابن یوسف بن مطهر (بی‌تا). تحریر الاحکام الشریعه علی مذهب الامامیه. بی‌جا: بی‌نا.
    9. حلی، محمد بن منصور بن احمد ادریس (1410). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
    10. خدایاری‌نژاد، طاهره (1390). تمکین خاص و آثار حقوقی آن. نشریه تحقیقات زنان، 5(2)، 1- 14.
    11. خراسانی، آخوند شیخ محمدکاظم (بی‌تا). کفایه الاصول. قم: مؤسسه آل البیت (ع) لاحیاء التراث.
    12. راغب اصفهانى، حسین بن محمد (1412). مفردات الفاظ القرآن. بیروت: دار‌القلم.
    13. زیدان، عبدالکریم (1419). الوجیز فی اصول الفقه. تهران: احسان.
    14. شیروی، عبدالحسین (1395). حقوق خانواده: ازدواج، طلاق، فرزندان. تهران: سمت.
    15. صابونی، محمدعلی (1400). روائع البیان تفسیر آیات الاحکام. دمشق: مکتبه الغزالی.
    16. طباطبایی یزدی، محمدکاظم (1424). العروة الوثقی مع التعلیقات. قم: اسماعلیان.
    17. طباطبایی، سیدمحمدحسین (1374). تفسیر المیزان. مترجم: موسوی همدانی، سیدمحمدباقر. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
    18. طباطبایى، سیدمحمدحسین (1390). المیزان فى تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسه الاعلمى للمطبوعات.
    19. طبری، محمد بن جریر، (بی‌تا). جامع البیان. بی‌جا: بی‌نا.
    20. طوسی، محمد بن حسن (1387). المبسوط فی فقه الامامیه. تهران: چاپخانه حیدری.
    21. عاملی، زین‌الدین بن علی بن احمد (1413). مسالک الافهام الی تنقیح شرایع الاسلام. قم: مؤسسه المعارف الاسلامیه.
    22. عاملی، زین‌الدین بن علی بن احمد (بی‌تا). روضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه. بی‌جا: بی‌تا.
    23. فیومی‌، احمد بن محمد (بی‌تا). المصباح المنیر. بی‌جا: منشورات دار‌الرضی.
    24. کاتوزیان، ناصر (1378). حقوق خانواده. تهران: بی‌نا.
    25. کراجکی، شیخ محمد بن علی (بی‌تا). کنزالفوائد. بیروت: دار‌الاضواء.
    26. کلینی، محمد بن یعقوب (1407). الکافی. تهران: انتشارات‌ اسلامیه‌.
    27. مجلسی، محمدباقر (1403). بحارالانوار. بیروت: مؤسسه الوفاء.
    28. محقق حلی، ابوالقاسم نجم‌الدین جعفر بن حسن (1408). شرایع السلام فی مسائل حلال والحرام. قم: مؤسسه اسماعلیان.
    29. مشکینی، میرزاعلی (1371). اصلاحات الاصول و معظم ابحاثها. قم: نشر الهادی.
    30. مصطفوی، حسن (بی‌تا). التحقیق فی کلمات القرآن. بی‌جا: بی‌نا.
    31. مطهری، مرتضی (1372). تعلیم و تربیت از نظر اسلام. قم: انتشارات صدرا.
    32. مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (بی‌تا). زبده البیان فی احکام القرآن. تهران: المکتبه المرتضویه لاحیاء الآثار الجعفریه.
    33. مکارم شیرازی، ناصر (1374). تفسیر نمونه. تهران: دار‌الکتب الاسلامیه.
    34. موسوی بجنوردی، سید محمد.، و محمدعلی میرزایی، طاهره (1397). تأثیر زمان و مکان بر نشوز زوجه و ضمانت اجرایی آن باتکیه بر آرای امام خمینی (ره). نشریه متین، 79(20)،1- 25).
    35. موسوی خمینی، روح‌الله (1390). تحریرالوسیله. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
    36. موسوی خمینی، روح‌الله (1421). کتاب البیع. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
    37. موسوی خویی، سید ابوالقاسم (بی‌تا). کتاب النکاح. قم: مدرسه دار‌العلم.
    38. نجفی، محمد‌حسن (1404). جواهر الکلام فی شرایع الاسلام. بیروت: دار‌لاحیاء التراث العربی.