مهمترین رفتارهای مخرب زوجه نسبت به زوج از نظر فقه امامیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌پژوه کارشناسی ارشد فقه خانواده، از کشور هندوستان، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

2 استادیار گروه معارف اسلامی، مدرسه عالی فقه تخصصی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

3 استادیار گروه فقه خانواده، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

مسئله رفتارهای مخرب زوجه نسبت به زوج، چالشی جدی در روابط زناشویی است که به تنش، نارضایتی و فروپاشی خانواده‌ها منجر می‌شود. عدم شناسایی و مدیریت این رفتار‌ها باعث تداوم مشکلات و آسیب‌های عاطفی برای هردو طرف می‌شود. شناسایی این الگوها به زوجین کمک می‌کند تا با درک بهتر احساسات و نیاز‌های یکدیگر به بهبود و تقویت در روابط خود بپردازند. مقاله حاضر باروش توصیفی و باتکیه بر دیدگاه فقهای امامیه، مهمترین رفتار‌های مخرب زوجه نسبت به زوج را بررسی می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که رفتار مخرب زوجه در چند بحث تبیین می‌شود ازجمله: عدم تمکین، خروج زن بدون اذن شوهر از خانه، دامنه قوامیت بر شوهر، عدم پذیرش ریاست شوهر، عدم رعایت حجاب و عدم رعایت حق زوج در تعیین محل اقامت.
 

کلیدواژه‌ها


  1. * قرآن کریم (1373). مترجم: مکارم شیرازی، ناصر. قم: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی.

    * نهج‌البلاغه (1368). گردآوری: شریف رضی. مترجم: فیض‌الاسلام اصفهانی، علی‌نقی. تهران: بی‌نا.

    1. ابن ‌بابویه، محمد بن على (شیخ صدوق) (1404). من لایحضره الفقیه. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
    2. ابن ‌فارس، ابوالحسن (1404). معجم مقائیس اللغه. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
    3. ابن‌ منظور، محمد بن مکرم (1414). لسان العرب. بیروت: دار‌الفکر.
    4. ابن‌عساکر، علی ‌بن حسن (1407). تهذیب تاریخ دمشق الکبیر. بیروت: دار‌احیاء التراث العربی.
    5. تبریزی، جواد (1422). صراط النجاه فی اجوبه الاستفتائات. قم: دار‌الصدیقه الشهیده.
    6. جعفریان، رسول (1428). رسائل حجابیه. قم: دلیل ما.
    7. جوهری، اسماعیل‌ بن حماد (1404). الصحاح. قاهره: دار‌الحدیث.
    8. حرعاملی، محمد ‌بن حسن (1409). وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه. قم: مؤسسه آل‌البیت (ع).
    9. حسینی طهرانی، محمدحسین (1421). ولایت فقهی در حکومت اسلام. مشهد: علامه طباطبایی.
    10. حلی، جعفر بن حسن (محقق حلی) (1408). شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام. محقق و مصحح: عبدالحسین محمدعلی بقال. قم: اسماعیلیان.
    11. خوری شرتونی، سعید (1416). اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد. قم: دار‌الاسوه.
    12. خویی، سید ابوالقاسم (1410). منهاج الصالحین. قم: مدینه العلم.
    13. دهخدا، علی‌اکبر (1377). لغت‌نامه دهخدا. تهران: چاپ دانشگاه تهران.
    14. راغب اصفهانی، حسین ‌بن محمد (1412). المفردات فی غریب القرآن. بیروت: دار‌الشامیه.
    15. زبیدی، محمد بن محمد (1414). تاج‌العروس من جواهر القاموس. بیروت: دار‌الفکر.
    16. سبحانی، جعفر (1416). نظام النکاح فی الشریعه الاسلامیه الغراء. قم: مؤسسه امام صادق (ع).
    17. سلجوقی، محمود (1410). حقوق بین‌الملل خصوصی. تهران: میزان.
    18. سیستانی، علی (1395). منهاج الصالحین. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
    19. شایگان، علی (1396). حقوق مدنی ایران. تهران: مهر کلام.
    20. صفی‌پور، عبدالرحیم بن عبدالکریم (1399). فرهنگ عربی به‌ فارسی. تهران: سنایی.
    21. طاهری، حبیب‌الله (1391). حقوق مدنی. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه.
    22. طوسی، محمد بن حسن (1407). تهذیب الاحکام. تهران: دار‌الکتب الاسلامیه.
    23. عاملی، زین‌‎الدین ‌بن علی (شهیدثانی) (1413). مسالک الافهام. قم: مؤسسه المعارف الاسلامیه.
    24. فاضل لنکرانی، محمد (1392) جامع المسائل، قم: مرکز فقهی ائمه اطهار.
    25. فاضل هندی، محمد بن حسن (1416). کشف اللثام و الابهام عن قواعد الاحکام. قم: جامعه مدرسین.
    26. قمی، علی ‌بن ابراهیم (بی‌تا). تفسیر القمی. تصحیح: الجزائری، سید طیب الموسوی. بی‌جا: بی‌نا.
    27. قنبرپور، بهنام (1391). شرط عدم تمکین در عقد نکاح در فقه امامیه و اهل‌ سنت. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات.
    28. کاتوزیان، ناصر (1391). حقوق مدنی وقایع حقوقی. تهران: شرکت سهامی انتشار.
    29. کیان‌فرد، فریده (1410). بررسی خروج زوجه از منزل و اذن زوج از دیدگاه فقه امامیه. نشریه پیشرفت‌های نوین در روان‌شناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش، سال۵، شماره۵۰، 14-152.
    30. متقی هندی، علی ‌بن حسام‌الدین (1409). کنزالعمال فی سنن الاقوال و الافعال. بیروت: مؤسسه الرساله.
    31. محمدی، مرتضی (1383). تمکین؛ قدرت زنان یا خشونت مردان. نشریه مطالعات راهبردی زنان،  -(۲۳)، 41-67.
    32. مطهری، مرتضی (1386). مسئله حجاب. قم: صدرا.
    33. معین، محمد (1386). فرهنگ معین. تهران: زرین.
    34. مفید، محمد‌ بن محمد (شیخ مفید) (1410). المقنعه. قم: جامعه مدرسین.
    35. موسوی خمینی، سید روح‌الله (1397). مناسک حج. قم: پژوهشکده حج و زیارت.
    36. موسوی خمینی، سید روح‌الله (1407). تحریرالوسیله. بیروت: بی‌نا.
    37. موسوی گلپایگانی، محمدرضا (بی‌تا). مجمع المسائل. قم: دار‌القرآن الکریم.
    38. نجفی، محمدحسن (1404). جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام. بیروت: دار‌الاحیاء التراث العربی.